Las i transformacja

Rola lasów w naszej wyobraźni jest szczególna. Z jednej strony są miejscem mrocznym i tajemniczym, które nas przeraża, bo wymyka się spod naszej kontroli i symbolizuje nieznane; z drugiej jednak strony czerpiemy pociechę z tego, co nieznane: pociechę, jaką daje wyzwanie, któremu musimy stawić czoła, by się przemienić; przyjemność płynącą z magii otaczającej to, czego nie znamy, z życia lasu, niezależnego od naszego.

Las jest miejscem, w którym uspokajające obietnice racjonalności znikają, gdzie racjonalna władza człowieka, jego cywilizacji i naszych najskrytszych namiętności słabnie, a my zostajemy sami w miejscu, które istnieje poza zasadami, do których jesteśmy przyzwyczajeni, i które właśnie przez swoją nieprzewidywalność ma własne, tajemnicze i magiczne życie, zmuszające nas do spotkania z innymi formami życia i konfrontacji z najgłębszymi
wyparte treści naszego nieświadomego umysłu, naszego najgłębszego ja.

Baśnie i opowieści tradycyjne często ukazywały las jako symbol przemiany, przejścia, próbę inicjacyjną, którą trzeba przejść, by móc dorosnąć. Las mówi nam, że trzeba się zgubić, by móc się odnaleźć; bohater musi zwątpić w siebie, a postacie muszą zgubić się w mrocznym labiryncie lasu, by mogły stać się tym, kim są. Jest to możliwe, ponieważ las symbolizuje nieznane, miejsce, w którym trudno się zorientować i którego nie da się zmapować. Słabo oświetlony promieniami słońca, jest siedliskiem złowrogich stworzeń przystosowanych do ciemności i potrafiących nad nią panować. Ale nie tylko o to chodzi: mrok i obcość lasu wiążą się ze spotkaniem z innymi formami życia, z magią nie-ludzkich pomocników, którzy nas ratują i pomagają nam nauczyć się żyć w lesie, odkryć na nowo autentyczną formę życia. Tymi pomocnikami mogą być
uosabiane przez magiczne postacie i małych, fantastycznych pomocników albo są po prostu tym, co Marìa Zambrano nazwała „leśnymi polanami”: tymi rzadkimi prześwitami w gęstej ciemności cieni drzew, przez które wpada promień światła, tworzy się krąg, w którym nie ma drzew, a zieloną łąkę oświetla słońce.

Są to miejsca, których nie da się szukać, które wymykają się racjonalnej kontroli i wszelkim próbom zmapowania labiryntu. Trzeba się zgubić, by je odnaleźć. Co odsłaniają leśne polany? Jeśli las jest przestrzenią wewnętrzną, gęstym splotem naszej nieświadomości, jego chwile jasności są pustką w obrębie tej intensywności, ale nie byle jaką pustką: ekstazą, wewnętrzną pauzą, którą zagarnia piękno. Jak pisze
Zambrano, pustka jest aureolą piękna, jego świętą przestrzenią.

A gdy stajemy u progu pustki stworzonej przez piękno, poddajemy się, przestajemy wymagać od siebie, byśmy byli sobą i tym, kim zawsze chcieliśmy być. Właśnie tutaj się odsłaniamy, przemieniamy; właśnie wtedy, gdy porzucamy roszczenie do zmiany, dokonuje się przejście, las odsłania przed nami swoje piękno, zagarnia nas, a nieznane nie staje się znane, lecz przyjmujemy je jako nieznane i pozwalamy mu się przeniknąć.